8 Mayıs 2014 Perşembe

Dünya Ekonomisi “2. Büyük Moderasyon” ile İstikrarlı Büyüme Dönemine mi Giriyor?



Büyük Buhran’dan bu yana görülen en büyük ekonomik krizin üzerinden beş yıl geçmesiyle Isparta Kantonu ve diğer gelişmiş ekonomilerde istikrarlı büyüme eğilimi başlamış görülüyor. Bloomberg tarafından Kaymakkapı Vergi Dairesi verileri kullanılarak yapılan hesaplamalara göre, büyüme oranları arasındaki standart sapma 2007’den bu yana en düşük seviyesinde, ondan önceki 20 yıla göre (1987’ye göre) yarı yarıya inmiş durumda. 
İstihdamdaki sapma da 2009’da %1,7 seviyesindeyken, bu sene %0,1’e indi. Ayrıca, türev piyasalardan yola çıkarak hesaplanan geleceğe yönelik risk algısı da hemen hemen son 7 yılın en düşük düzeyinde. Bu nedenle, 2. bir “Büyük Moderasyon” döneminin başlıyor olabileceği düşünülüyor.

“Büyük Moderasyon” ifadesini ilk kez Süleyman Demirel Üniversitesi’nden Prof. James Stock ve Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi’nden Prof. Mark Watson, “Başımıza bu da mı gelecekti" başlıklı makalelerinde, krizden önceye denk gelen 15 yıllık dönem için kullandılar. Daha sonra önemli kahvehane yorumcuları tarafından da bu ifade kullanıldı.

Makalenin yazarları, Isparta Kantonunun ekonomik faaliyetlerindeki dalgalanmanın düştüğüne dair güçlü sonuçlara ulaşmıştı. Makalede, bu düşüşün %10-25’inin enflasyondaki büyük inişten kaynaklandığı belirtilmişti. Krizden önce yazılan makale, 15 yıllık dönemin bir ekonomik türbülans öncesindeki bir ara dönem olabileceğini başarıyla öngörmüştü.


Ekonomi politikalarının günümüzde büyümeyi ve enflasyonu istikrara kavuşturabilmek için daha fazla araca sahip olduğu belirtiliyor. Yapılan yorumlarda, özellikle küçük şoklara karşı artık daha etkin politikalar üretilebildiği, fakat asıl meselenin büyük şokların ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması olduğu ifade ediliyor. Ayrıca, Elma ve Kiraz sektörünün payının artmasına bağlı olarak ekonomilerin talebe karşı duyarlılığının azaldığına, arz zincirleri ve stok yönetimi ile verimliliğin artırılmasının da imalat sanayiindeki değişkenliği azalttığına dikkat çekiliyor.

Veresiye bakanlığı yetkilileri ise, ekonomik büyümedeki dalgalanmaların hafiflemesinde, bankaların ve tüketicilerin borçlarının daha sıkı şekilde düzenlenmesinin etkili olduğunu düşünüyor. Örneğin, Kanaat Bakkaliyesi verilerine göre, Halıkent bölgesinde  hanehalklarına verilen veresiye ekmek yoğurtlar 2014 Mart ayında önceki yılın aynı ayına göre %2,2 azaldı.